De decibelschaal: een vergelijking van de verschillende geluidsniveaus in dB

De decibelschaal: een vergelijking van de verschillende geluidsniveaus in dB

De decibelschaal: een vergelijking van de verschillende geluidsniveaus in dB Je hebt vast wel ‘s over de decibelschaal horen praten, over geluidsniveaus en over hoe deze worden gemeten. Maar, wat zijn nu eigenlijk decibels? Hoe worden ze gedefinieerd? En hoe wordt geluid – en ook lawaai – gemeten? Spits goed de ogen – aan je oren zal je in dit geval niet veel hebben -, want wij gaan je alles uit de doeken doen!

Wat is geluid?

Alvorens je de geheimen van de decibelschaal in te fluisteren, is het wellicht nuttig om eerst te definiëren wat geluid precies is. Een geluid is niets anders dan een sensatie die door je oor wordt waargenomen en die is veroorzaakt door een akoestische trilling. Met andere woorden komt het dus allemaal neer op het trillen van lucht. Van zodra die trilling wordt opgevangen door de gehoorgang en het trommelvlies ze overbrengt naar de hersenen, wordt dit fysieke fenomeen ‘geluid’ genoemd. Een geluid wordt door 3 elementen gekenmerkt:

  • zijn frequentie: uitgedrukt in hertz (Hz, aantal trillingen per seconde), geeft aan of een geluid laag of hoog is. Goed om te weten is dat het menselijke oor alleen geluiden kan waarnemen waarvan de frequentie tussen 20 Hz en 20 KHz ligt.
  • zijn intensiteit: uitgedrukt in decibels (dB), geeft aan of het geluid zwak, gemiddeld of sterk (= luid) is.
  • zijn duur: overeenstemmend met de tijdspanne waarover het geluid zich uitstrekt, uitgedrukt in seconden (s), minuten (min) en uren (h).

In normale omstandigheden vormen noch de duur noch de intensiteit van geluid een gevaar voor ons gehoor. Integendeel zelfs, want ze maken het ons mogelijke conversaties te begrijpen, sociale contacten te onderhouden, van muziek of vogelgezang te genieten en zelfs dreigend gevaar te identificeren. Je hebt het goed begrepen: geluid heeft eigenlijk heel wat voordelen. Toch kan geluid bij momenten ook onaangenaam zijn en soms zelfs gevaarlijk. In zo’n gevallen spreken we niet meer over geluid, maar over lawaai.

De geluidschaal in decibels

Om de intensiteit van geluid te meten heb je een sonometer nodig: een apparaat dat geluid in decibels meet. De decibelschaal gaat tot 200 dB. Dit hoogste niveau op de schaal, is vergelijkbaar met het geluid van een opstijgende raket. 0 dB daarentegen, staat voor volledige stilte, maar die is in realiteit zo goed als onbestaand. Dat heeft er alles mee te maken dat geluid zich via trillingen van de lucht voortplant: je zou je dus al in een vacuüm kamer of in de ruimte moeten bevinden om te kunnen ervaren hoe 0 dB precies ‘klinkt’. De geluiden waar we in ons dagelijks leven mee te maken krijgen variëren tussen de 30 dB en 90 dB. Geluiden, waarvan de intensiteit 90 dB overschrijdt, zijn doorgaans gelinkt aan het professionele leven (industrie) of aan onze hobby’s (muziek). Voor wat podiumkunsten, evenementen, etc. betreft (o.a. discotheken, concertzalen) is het maximum vastgelegd op 105 dB. Een lange blootstelling aan een niveau boven 85 dB (vergelijkbaar met een zeer lawaaierige kantine) kan schadelijk zijn voor het menselijke oor. Bepaalde toestellen zoals vliegtuigen, raketten en kanonnen kunnen geluid produceren gaande van 130 tot 200 dB. Vanaf 120 dB wordt het geluid – of in dit geval ‘lawaai’ – pijnlijk voor het oor, en eens de 140 dB gepasseerd kan men definitief doof worden.

Meer lawaai = meer decibels?

De decibelschaal is een logaritmische schaal. Dit wil zeggen dat decibels rekenkundig met elkaar worden vermeerderd zoals men dat voor decimale getallen doet. Moeilijk? Nee, niet zo. Het enige dat je moet onthouden:

  • Wanneer het niveau van het lawaai verdubbelt, dan betekent dit 3 dB meer.
  • Wanneer het niveau van het lawaai halveert, dan betekent dit 3 dB minder.

En hoe je ze optelt? Dat is nog eenvoudiger. Om het algemene niveau van geluid te berekenen dat door verschillende bronnen tegelijk wordt geproduceerd, moet je volgende drie regels onthouden: 1. Voor geluiden van equivalent niveau (=10 dB)

  • 50 dB + 50 dB = ? (100) dB
  • 50 dB + 50 dB = 53 dB

Dit kunnen we samenvatten als: indien het verkeer gehalveerd wordt, dan zal de akoestische ‘winst’ 3 dB zijn. 2. Voor geluiden waarvan de decibelniveaus gevoelig uit elkaar liggen (=10 dB)

  • 20 dB + 50 dB = ? (70) dB
  • 20 dB + 50 dB = 50 dB

Samengevat, wordt het zwakste niveau gemaskeerd door het sterkste. 3. Voor 10 geluidsbronnen die eenzelfde geluidsintensiteit vertonen Om de intensiteit van 10 gelijktijdige geluidsbronnen te berekenen, komt het erop neer om 10 dB op te tellen, ofwel een verdubbeling van de auditieve waarneming. Een voorbeeldje: indien je de geluidsintensiteit van een bepaalde straat met 10 dB zou willen verminderen, dan zou je het lawaai van autoverkeer in de omgeving door 10 moeten delen. Eenvoudig, toch?

Een infographic van de verschillende geluidsniveaus in dB

Een beeld spreekt altijd meer dan een veel te lange uitleg. Daarom kan je hier een vergelijkende decibelladder bekijken die verschillende geluidsniveaus in dB naast elkaar plaatst. Bovenstaande begrippen hebben nu wellicht geen geheimen meer voor je.

Eens kijken of je aan de hand van de vergelijkende decibelladder deze doordenker kan oplossen: hoeveel decibels genereert de combinatie van het lawaai van één grasmaaier met het geluid van een vliegtuig?

Succes!

Geluidsisolatie tegen alle geluidsoverlast - Acoustix Pan-terre

Geluidsisolatie tegen alle geluidsoverlast – Acoustix Pan-terre